مولود اول، پيشواي نهضت: ولادت حسين عليه‌السلام، ولادت حماسه است؛ حماسه‌اي كه نقطه عطف اسلام بود. او با حماسه بزرگ خويش، نهضتي را كليد مي‌زند كه تا امروز الهام‌بخش همه مسلمانان آزاده در مقابله با ظلم و جور است. در حقيقت امام حسين (ع)‌ از هنگام ولادت خويش، پيام مبارزه با ظلم و ستم را به همراه دارد.

از همان ابتدا كه مي‌خواهد پا به عرصه وجود نهد، خداي متعال، پيامبر را از شهادت او باخبر مي‌سازد. اين ولادت، ولادت حماسه و جهاد و ايثار است. مكتبي است كه درس ايستادگي مقابل ظالم مي‌دهد. اگرچه ‌اين تولد با غم و اندوه و اشك نيز همراه است، لكن بايد به خاطر حركت عظيمي‌ كه در پيش روست، همه سختي‌ها را تحمل كرد. احياي اسلام و صيانت از مكتب پيامبر هدفي بزرگ است كه حتي حسين(ع)‌ نيز بايد در اين مسير فدا شود.

جبرئيل امين بر پيامبر(ص) نازل شد و گفت: اي محمد براستي خدا تو را به نوزادي مژده دهد كه فاطمه آن را به دنيا بياورد و امتت پس از تو او را بكشند. پيامبر فرمود: اي جبرئيل، بر پروردگارم درود، مرا نيازي نيست به نوزادي كه فاطمه آورد و امتم پس از من، او را بكشند. پس جبرئيل بالا رفت سپس فرود آمد و دوباره همان سخن را به پيغمبر گفت. رسول خدا نيز دوباره همان پاسخ اول را داد تا اين‌كه جبرئيل بار سوم نيز فرود آمد و گفت: پروردگارت سلام مي‌رساند و مژده مي‌دهد كه او امامت و ولايت و وصايت را در نسل اين شهيد قرار خواهد داد. پيامبر فرمود: من راضي شدم، سپس كسي را نزد فاطمه فرستاد و پيغام داد كه خدا مرا به نوزادي از تو مژده داده كه امتم پس از من، او را مي‌كشند. فاطمه پاسخ فرستاد كه مرا نيازي نيست به نوزادي كه امتت پس از تو، او را بكشند. رسول خدا دوباره به حضرت پيغام فرستاد كه براستي خداوند در نسل او امامت و ولايت و وصايت را نهاده است. فاطمه پاسخ فرستاد كه من نيز راضي شدم و اينجا بود كه اين آيه نازل شد: «مادرش او را با ناراحتي حمل مي‌كند و با ناراحتي بر زمين مي‌گذارد و دوران حمل و از شير بازگرفتنش 30 ماه است تا زماني كه به كمال قدرت و رشد برسد و به 40 سالگي بالغ گردد، مي‌گويد: پروردگارا مرا توفيق ده تا شكر نعمتي را كه به من و پدر و مادرم دادي، بجا آورم و كار شايسته‌اي انجام دهم كه از آن خشنود باشي و فرزندان من را صالح گردان.(احقاف 15)

زنان خويشاوندان هنگام تولد حسين(ع)‌ نزد فاطمه زهرا(س) بودند. در ميان آنان، صفيه دختر عبدالمطلب و عمه رسول خدا(ص)‌، اسماء بنت عميس و ام سلمه نيز بودند. وقتي نوزاد به دنيا آمد، پيامبر فرمودند او را پيش من آوريد. صفيه عرض كرد: اي رسول خدا هنوز او را پاك و تميز نكرده‌ام. رسول مكرم فرمودند: عمه‌جان آيا تو مي‌خواهي او را پاك نمايي؟ در حالي كه خداي تبارك و تعالي او را پاك و نظيف فرموده است. جبرئيل فرود آمد و خدمت رسول خدا رسيد. از سوي پروردگار به‌ ايشان امر كرد كه وي را به نام فرزند ديگر‌ هارون، «شبير» بنامد كه به عربي «حسين» مي‌شود. پس از تولد گروه‌هاي فراواني از فرشتگان بر پيامبر فرود آمدند تا ايشان را به ولادت حسين تبريك گويند و بعلاوه شهادت او را نيز به نبي مكرم تسليت و تعزيت عرض كنند. حسين تا مدتي به تصريح روايات از هيچ زني شير ننوشيد و تنها پيامبر بود كه زبان يا انگشت در دهانش مي‌نهاد و او نيز مي‌مكيد. همه وجود حسين از پيامبر است و شايد از همين‌روست كه آن حضرت، پرچمدار احياي مجدد آيين جدش محسوب مي‌شود.

مولود دوم، نماد نهضت: هر حركت و نهضتي نمادي دارد. نماد نهضت حسين‌بن‌علي نيز وجود مقدس ابوالفضل‌العباس(ع)‌ است. او همان‌گونه كه در كربلا علمدار سپاه حسين است، در تاريخ نيز نماد حقيقي و عيني نهضت حسيني است. او نماد جهاد و ايثار و استقامت و شهادت در راه حق است. هدف او نيز همان هدف حسين است؛ احياي اسلام ناب محمدي و بيدار ساختن امت مسلمان براي رهايي از ظلم و استبداد بني‌اميه و استمرار آن تا پيروزي نهايي حق. ولادت عباس نيز به ولادت حسين شباهتي بسيار دارد، شادي و غم، خنده و گريه و تبريك و تسليت با هم درآميخته است. عباس نيز بايد در راه حق به شهادت برسد و اين خبر براي مادرش ام‌البنين چقدر سخت است. ام‌البنين قنداقه فرزندش را مي‌آورد و به دست اميرالمومنين مي‌سپارد كه نام بر او بگذارد. حضرت زبان مبارك بر ديده و گوش و دهان او گردانيد تا حق بگويد و حق ببيند و حق بشنود. در گوش راست اذان گفت و در گوش چپ اقامه و به مادرش فرمود: چه نامي ‌براي اين طفل انتخاب كرده‌اي؟ عرض كرد: من در هيچ امري بر شما سبقت نگرفته‌ام، هر چه خودتان ميل داريد، اسم بگذاريد. حضرت فرمود: من او را به اسم عمويم، عباس ناميدم. سپس آن حضرت، دست‌هاي او را بوسيد و اشك بر صورت نازنينش جاري شد. گريه كرد و فرمود: گويا مي‌بينم اين دست‌ها در يوم‌الطف در كنار شريعه فرات در ياري برادرش حسين، از بدن جدا خواهد شد.

اين دست‌ها اگرچه در راه حق از تن جدا شد اما به تصريح سيدالساجدين، خداوند به جاي آنها در بهشت به ابوالفضل‌العباس (عليه‌السلام) مانند جعفر طيار (عليه‌السلام) دو بال عطا خواهد كرد و مقام و منزلتي دارد كه تمامي ‌شهدا به آن غبطه خواهند خورد. او باب ولايت حسين (عليه‌السلام) است، كمااين‌كه منصب فرماندهي سپاه حسين (عليه‌السلام) به او واگذار شد و همچنان‌كه درباره آن حضرت امام زين‌العابدين (عليه‌السلام) فرمودند: عموي ما عباس‌بن‌علي (عليه‌السلام) بصيرتي نافذ و بينشي عظيم و ايماني محكم داشت، در محضر امام حسين جهاد كرد و در راه آن حضرت جانبازي و ايثاري تمام نمود و به شهادت رسيد.